QAZIIM гинекология бөлімі

NIPT: инвазивті емес пренаталдық скрининг

Жүктілік кезінде ананың қанынан плаценталық ДНҚ арқылы ұрық хромосомаларының қаупін бағалайтын скрининг.

Кеңестарих және мақсат Тестілеуүлгі және талдау Түсіндіруклиникалық мағына Күтім жоспарыкелесі шешім
Біріктірілген репродуктивті генетика
NIPTжүктілік скринингі Тасымалдаушылықжұп қаупі PGTэмбрионды тексеру WES/WGSдиагностикалық секвенирлеу
QAZIIM клиникалық моделі: әр геномдық тест кеңес, үлгі сапасы, зертханалық интерпретация және нақты медициналық шешіммен байланысады. Төмендегі бет ғылыми негізді, көрсеткіштерді, шектеулерді және дәлелді әдебиеттерді бірге көрсетеді.
Клиникалық кеңес + зертхана + интерпретация Дәлелді әдебиеттермен
01

NIPT дегеніміз не және оның ғылыми негізі қандай?

NIPT - жүктілік кезіндегі инвазивті емес пренаталдық скрининг. Ананың қанында плацентадан шыққан ұрыққа қатысты жасушадан тыс ДНҚ фрагменттері болады. Зертхана осы фрагменттерді секвенирлеп, белгілі хромосомалардан ДНҚ мөлшері күтілгеннен көп пе, аз ба екенін бағалайды.1

Егер ұрықта 21, 18 немесе 13 хромосоманың қосымша көшірмесі болса, сол хромосомаға сәйкес ДНҚ үлесі сәл жоғарылайды. Жаңа буын секвенирлеуі осы айырмашылықты статистикалық түрде анықтай алады. Нәтиже диагноз емес, қауіп деңгейі ретінде беріледі.2

10-15%көп үлгілерде плаценталық жасушадан тыс ДНҚ үлесінің шамамен диапазоны.
10 апта+жүктілік мерзімі расталғаннан кейін жиі қолданылатын басталу уақыты.
T21/T18/T13ең мықты дәлел базасы 21, 18 және 13 трисомияларына қатысты.

Неге ұрық ДНҚ үлесі маңызды?

Сенімді талдау үшін ана қанындағы плацентадан шыққан ДНҚ үлесі жеткілікті болуы керек. Бұл көрсеткішті ұрық ДНҚ үлесі немесе fetal fraction деп атайды. Егер үлес төмен болса, зертхана сенімсіз қорытынды бермей, “нәтиже шықпады” деп көрсетіп, қайта қан тапсыруды ұсынуы мүмкін. Төмен үлес ерте мерзімде, ана салмағы жоғары болғанда немесе кейбір клиникалық жағдайларда жиірек кездеседі.1

02

QAZIIM Standard NIPT және Expanded NIPT ұсынады

Standard NIPT

Standard NIPT 21 трисомиясын, 18 трисомиясын және 13 трисомиясын анықтауға бағытталған; сондай-ақ жүктіліктің 9-аптасынан бастап ұрық жынысы туралы ақпаратты жоғары дәлдікпен бере алады.1,2

  • Даун, Эдвардс және Патау синдромдарына бағытталған.
  • Осы жағдайлар үшін дәлел базасы және болжамдық құндылығы жоғары.
  • Көп пациент үшін бастапқы, түсінікті және дәлелді нұсқа.

Expanded NIPT

Expanded NIPT Standard NIPT сияқты 21, 18 және 13 трисомияларын және 9-аптадан бастап ұрық жынысы туралы ақпаратты жоғары дәлдікпен бағалайды; оған қосымша 50-90-нан астам микроделециялық ауруларды скринингтеуі мүмкін.4,5

  • Мысалы 22q11.2 делециясы сияқты геномдық көшірме саны өзгерістерін қамтуы мүмкін.
  • Ауқымы кең, бірақ сирек жағдайлар үшін оң болжамдық мәні төменірек болуы мүмкін.
  • “Жоғары қауіп” нәтижесі міндетті түрде диагностикалық растауды қажет етеді.

Маңызды айырмашылық

Standard және Expanded екеуі де скрининг. “Жоғары қауіп” деген сөз “ауру анықталды” деген емес. Ол диагнозды растау үшін хорион бүрлерінің биопсиясы немесе амниоцентез сияқты диагностикалық зерттеу қажет болуы мүмкін екенін білдіреді.2

03

Көрсеткіштер және қарсы көрсеткіштер

Көрсеткіштер

  • Жүктіліктің шамамен 10 аптасынан бастап хромосомалық скрининг қажет болса.2
  • Ана жасы жоғары болса немесе қан/УДЗ скринингінде қауіп байқалса.
  • Бұрын трисомиямен аяқталған жүктілік болса.
  • Валидтелген әдістерде егіз жүктілік кезінде де қарастырылуы мүмкін.6
  • Expanded NIPT: микроделецияға отбасылық немесе УДЗ күдігі болғанда.4,5

Шектеулер

  • NIPT диагноз емес және жүктілікті тоқтату сияқты шешімге жалғыз негіз болмауы керек.2
  • УДЗ-де нақты құрылымдық ақау болса, микроматрица немесе басқа диагностикалық тест жиі дұрыс жол болады.2
  • Үш және одан көп ұрық, vanishing twin немесе плаценталық мозаицизм сенімділікті төмендетеді.3
  • Анадағы CNV, мозаицизм, трансплантация, трансфузия немесе ісік жалған нәтиже беруі мүмкін.
04

Дәлдік және шектеулер

99%+21 трисомиясы үшін өте жоғары анықтау көрсеткіші.
0 procedure riskқан талдауы, инвазивті процедура қаупін қоспайды.

Артықшылықтары

NIPT анықтау көрсеткіші өте жоғары скрининг. 21 трисомиясы (Даун синдромы) үшін сезімталдық әдетте >99%, ал спецификалықтық шамамен 99.9% деңгейінде көрсетіледі; яғни шынайы жағдайды өткізіп алу және сау жүктілікті қате “жоғары қауіп” деп көрсету сирек болады. 18 трисомиясы үшін дәлдік шамамен 97-98%, 13 трисомиясы үшін 90-95% деңгейінде болуы мүмкін, бұл дәстүрлі қан скринингтерімен салыстырғанда әлдеқайда жоғары.1,8

  • Қан алу арқылы жасалады, жүктілікке процедуралық қауіп тудырмайды.7
  • Ерте мерзімнен бастап қарастыруға болады.2

Оң болжамдық мән (PPV)

Оң болжамдық мән (PPV) “жоғары қауіп” нәтижесі шынымен дұрыс болу ықтималдығын көрсетеді. PPV ана жасына және бастапқы қауіп деңгейіне қатты тәуелді: 40 жастағы анада Даун синдромы бойынша “жоғары қауіп” нәтижесінің PPV мәні 93%-дан жоғары болуы мүмкін, ал 25 жаста дәл сол нәтиженің PPV мәні төменірек болады, себебі бұл жаста жағдай сирегірек кездеседі.9

Шектеулер

NIPT - диагностикалық тест емес, плаценталық ДНҚ-ны талдайтын скрининг құралы. Ол жалған нәтижелер беруі мүмкін, құрылымдық ақауларды анықтай алмайды, сирек жағдайлар үшін дәлдігі төмен болуы мүмкін және ұрық ДНҚ үлесі төмен болса нәтиже шықпауы мүмкін.2,3

  • Оң нәтиже міндетті түрде растауды қажет етеді.2
  • “Нәтиже шықпады” қорытындысы қайта қан тапсыруды немесе басқа диагностикалық жолды қажет етуі мүмкін.1
05

Қалай жасалады және нәтиже нені білдіреді?

Клиникалық шолу

Жүктілік мерзімі, УДЗ дерегі, бір ұрық/егіз және бұрынғы скрининг нақтыланады.

Қан үлгісі

Әдетте 10 аптадан бастап бір қан үлгісі алынады.

Секвенирлеу

Жасушадан тыс ДНҚ бойынша хромосома мөлшері және ұрық ДНҚ үлесі бағаланады.

Кеңес

“Төмен қауіп”, “жоғары қауіп” немесе “нәтиже шықпады” қорытындысы және келесі қадам түсіндіріледі.

Төмен қауіп

Тексерілген жағдайлардың ықтималдығы төмен екенін білдіреді. Бірақ барлық генетикалық немесе құрылымдық ауруларды толық жоққа шығармайды, сондықтан УДЗ және клиникалық бақылау жалғасады.2

Жоғары қауіп

Тексерілген жағдайлардың біріне қауіп жоғары екенін білдіреді. Бұл диагноз емес. Қорытындыны растау үшін диагностикалық тест және генетикалық кеңес қажет.2

Нәтиже шықпады

Талдау жеткілікті сенімді нәтиже бере алмады деген сөз. Себебі ұрық ДНҚ үлесі төмен болуы мүмкін. Кейде қайта қан тапсыру, кейде басқа диагностикалық жол ұсынылады.1

QAZIIM түсіндіруі

Біз есепті жалғыз PDF ретінде қалдырмаймыз. Нәтиже жүктілік мерзімімен, УДЗ дерегімен, отбасылық тарихпен және пациенттің шешіміне қажет келесі қадаммен бірге түсіндіріледі.

Қай нұсқаны таңдау керек?

Егер мақсат кең таралған трисомиялар бойынша сенімді скрининг болса, Standard NIPT көбіне ең түсінікті бастапқы таңдау болады.1,2 Expanded NIPT қосымша сирек өзгерістерді іздей алады, бірақ сирек ауруларда оң нәтиженің нақты болу ықтималдығы төменірек болуы мүмкін, сондықтан кеңес және растаушы диагностика өте маңызды.4,5

References

  1. Zhang, H. et al. Non-invasive prenatal testing for trisomies 21, 18 and 13: clinical experience from 146,958 pregnancies. Ultrasound Obstet. Gynecol. 43, 254-264 (2014).
  2. American College of Obstetricians and Gynecologists. Screening for fetal chromosomal abnormalities: ACOG Practice Bulletin No. 226. Obstet. Gynecol. 136, e48-e69 (2020).
  3. Inconsistency between NIPT and conventional prenatal diagnosis due to confined placental and fetal mosaicism. Front. Med. 9, 1063480 (2022).
  4. Expanded NIPT for microdeletion/microduplication syndromes - clinical performance. Acta Obstet. Gynecol. Scand. (2024).
  5. Retrospective analysis of non-invasive prenatal testing: a population study of 19,835 participants. Sci. Rep. (2024).
  6. Efficacy of expanded NIPT in high-risk twin pregnancies. Acta Obstet. Gynecol. Scand. (2024).
  7. Salomon, L. J. et al. Risk of miscarriage following amniocentesis or chorionic villus sampling: systematic review and updated meta-analysis. Ultrasound Obstet. Gynecol. 54, 442-451 (2019).
  8. Norton, M. E. et al. Cell-free DNA analysis for noninvasive examination of trisomy. N. Engl. J. Med. 372, 1589-1597 (2015).
  9. Genetic Support Foundation and National Society of Genetic Counselors. NIPT/cell-free DNA screening predictive value calculator. Available at: https://ppv.geneticsupportfoundation.org/.